Duurzame aanpassingen
Gasloos wonen

terug

Een huishouden gebruikt gemiddeld 1.500 m3 gas per jaar. Ongeveer 80% hiervan wordt gebruikt voor het verwarmen van je huis en zo’n 20% gaat naar het verwarmen van water. En o ja, nog een heel klein beetje gebruiken we om te koken.

Ons aardgas wordt grotendeels in Groningen uit de grond gehaald. Met, zoals we inmiddels hebben gemerkt, aardbevingen als gevolg. Daarom wordt er nu al veel minder aardgas gewonnen in Groningen. Het gebruik van aardgas is bovendien slecht voor het klimaat. De regering heeft dan ook besloten dat ons land in 2050 helemaal aardgasloos moet zijn.  Hóe we van het aardgas af gaan, is nog een flinke puzzel en de exacte weg naar een Nederland zonder aardgas is nog niet bekend. Toch kun je ook nu als huiseigenaar al de eerste stappen zetten om jouw huis te verduurzamen. Stappen die, los van wat er beslist gaat worden in de toekomst, zinvol zijn. Of misschien wil je niet wachten op alle keuzes die nog gemaakt gaan worden en wil je gewoon nu al een huis dat geen gas meer nodig heeft en zijn eigen elektriciteit opwekt. Hieronder vertellen we je welke alternatieve technieken er zijn en misschien in de toekomst nog komen.

Waarom gasloos wonen?

Bij het verbranden van aardas komt CO2 vrij. Wij stoten samen zoveel CO2 uit, dat de gemiddelde temperatuur op aarde snel stijgt en er een klimaatverandering met grote gevolgen plaatsvindt. Alleen al in Nederland gebruikt maar liefst 95% van de 7.7 miljoen huishoudens aardgas voor het verwarmen van water en koken. Door te stoppen met het gebruik van aardgas kunnen we dus samen voor een flinke afname in CO2-uitstoot zorgen.

Hoe moet ik dan mijn huis verwarmen en koken?

Huizen die nu nieuw worden gebouwd zijn al aardgasloos. Maar vrijwel alle ‘oude’ huizen die ooit zijn gebouwd, hebben nog een CV-ketel die met behulp van aardgas warmte en warm water maakt. Gelukkig zijn er verschillende alternatieven voor aardgas, zoals een warmtenet, groen gas of alleen elektriciteit. Maar hoe zit dit nou precies voor jou? Wat kun je de komende tijd verwachten en wat kun jij doen om je huis te verwarmen zonder gas? In jouw huis gebruik je waarschijnlijk aardgas voor 3 toepassingen; koken, warm tapwater en verwarming. Hieronder hebben we voor jou de verschillende alternatieve technieken geschetst.

Alternatieven voor koken op aardgas

Voor koken op aardgas is koken op elektriciteit het alternatief. Dat betekent (soms) dat je nieuwe pannen moet kopen, maar het betekent zeker dat je een nieuwe kookplaat moet kopen en (laten) installeren. Als je echt wil verduurzamen, wek je de benodigde stroom natuurlijk op met je eigen zonnepanelen! Op sommige plaatsen in Nederland is straks misschien ook genoeg groen gas beschikbaar. Dat is gas dat je bijvoorbeeld maakt door mest te vergisten. In dat geval kan je gewoon je oude gaskooktoestel blijven gebruiken. Helaas is nu nog niet bekend waar en hoeveel groen gas er beschikbaar komt. Het zal in ieder geval zeker niet veel zijn.

Alternatieven voor verwarmen / warm water op aardgas

Voor de verwarming van je huis zijn ook verschillende alternatieven voor aardgas. Elektriciteit is ook hier een belangrijke.

Een warmtepomp werkt bijvoorbeeld op elektriciteit en haalt warmte uit de lucht of uit de bodem. Zo’n warmtepomp kan je huis verwarmen én warm tapwater maken. Naast volledige warmtepompen, bestaan er ook hybride warmtepompen. Die werken samen met een CV-ketel op gas, die op hele koude dagen bijwarmt. Een mooie tussenoplossing, maar nog geen volledig gasloze oplossing. Overigens heeft een warmtepomp pas echt zin als je eerst je huis zo goed mogelijk hebt geïsoleerd! En wil je echt verduurzamen, dan wek je de stroom voor je warmtepomp zelf op met zonnepanelen.

Verder bestaan er IR (infrarood)-panelen. Ook een elektrisch alternatief. Zulke panelen zijn er in allerlei soorten en maten, soms zelfs in de vorm van een spiegel. IR-panelen zijn niet echt geschikt om een heel huis te verwarmen (behalve misschien als je in een appartement woont). Dit soort panelen gebruik je vooral voor (tijdelijke) bijverwarming. Bijvoorbeeld op de badkamer.

Een zonneboiler (19) maakt warm water met behulp van de zon. Vloeistof stroomt door buizen die (op je dak) in de zon liggen. Die vloeistof warmt op en geeft zijn warmte af aan het water dat je gebruikt in de badkamer en keuken. Een zonneboiler is echter niet geschikt voor het maken van warm water voor je verwarming.

Naast technieken die op elektriciteit werken zijn er nog wat andere mogelijkheden. Warmtenetten, stoken op groen gas of pellets zijn nu al beschikbare alternatieven. Alternatieven als bodemwarmte (vanuit aardlagen op meer dan 2-3 kilometer) en waterstof zijn technieken die waarschijnlijk pas in een (veel) verdere toekomst beschikbaar komen.

Een warmtenet is eigenlijk gewoon een buizenstelsel waar warm water doorheen stroom. Dat water is verwarmd met bijvoorbeeld restwarmte uit de industrie, of een grote centrale ketel die werkt op duurzaam groen gas. Met de warmte uit dit water wordt in jouw huis weer warm water gemaakt voor de douche, wasbak en verwarming. Als jouw huis is aangesloten op een warmtenet, moet je daarnaast ook nog overstappen op elektrisch koken. Een warmtenet is altijd een collectieve voorziening; je kunt niet voor jouw huis alleen een warmtenet aanleggen.

In beperkte hoeveelheden zal straks in Nederland ook groen gas beschikbaar zijn. Als jouw huis hier gebruik van kan maken, hoef je nauwelijks iets te veranderen. Je blijft dan met een CV-ketel dit groene gas verbranden om zo warmte en warm water te maken. Helaas heb je heel veel ruimte nodig voor genoeg planten of mest waarmee je dit groene gas maakt. En die ruimte hebben we in Nederland niet. Groen gas zal dus niet in grote hoeveelheden worden gemaakt. Daarbij wordt het groene gas dat er nu al is, vooral gebruikt voor de industrie en transport. Voor deze beide sectoren zijn namelijk minder alternatieven voor aardgas beschikbaar.

Je kunt een huis ook verwarmen door hout te verbranden. Een open haard geeft ook warmte, maar stookt heel inefficiënt, produceert veel vervuilde rook en verwarmt meestal maar 1 ruimte. In een pelletkachel verbrand je (afval-)hout. Ook een pelletkachel verwarmt alleen de ruimte waar hij staat, maar doet dit veel efficiënter dan een open haard. Naast pelletkachels bestaan er ook pellet-CV-ketels (of biomassaketels). Zo’n apparaat verbrandt ook hout, maar maakt hiermee warm water voor keuken, badkamer en verwarming.

Let op; voor beide apparaten heb je aardig wat ruimte nodig voor de (grote) voorraad pelletkorrels. En verder is er nogal wat discussie over de duurzaamheid van dit alternatief. Zo geven omwonenden regelmatig aan dat ze last hebben van de rook van een pelletkachel. Ook de herkomst van de pellets is een punt van aandacht. Pellets die met een dieselschip de halve wereld over zijn gevaren zijn een stuk minder duurzaam dan pellets die gemaakt worden van snoeihout uit de Ardennen.

Bodemwarmte (oftewel Geothermie) is warmte die vanuit diepe aardlagen komt. Op zo’n 1.5 kilometer is het aanwezige water van zichzelf al lekker warm. Helaas is deze techniek nog enorm kostbaar en niet overal in Nederland is de bodem geschikt.

Waterstof dan? Dit alternatief wordt vaak gepresenteerd als dé oplossing. Het kan door de al bestaande gasleidingen worden vervoerd. En als je het gebruikt komt er alleen water vrij, hoe duurzaam kan een brandstof zijn? Om waterstof te maken heb je water en elektriciteit nodig. En daar zit nu het probleem. Als die elektriciteit geen duurzame elektriciteit is, is waterstof geen duurzaam alternatief. En in Nederland wordt op dit moment maar een klein deel van de elektriciteit die we gebruiken duurzaam opgewekt. Laat staan dat er duurzame elektriciteit over is om waterstof van te maken…..

Gelukkig staan de ontwikkelingen niet stil, dus wie weet hoe ver men over een paar jaar is met de ontwikkeling van geothermie of waterstof? De verwachting is dat er sowieso niet één techniek komt die dé oplossing is. We hebben alle verschillende technieken samen nodig om Nederland van het aardgas af te krijgen!

Wie bepaalt hoe ik ga wonen zonder aardgas en wanneer?

De gemeenten hebben  vanuit de overheid de opdracht gekregen om de overgang naar aardgasloze huizen in goede banen te leiden. Zij hebben dan ook de taak om voor elke wijk een plan op te zetten om van het gas af te gaan. Daarbij moeten zij op zoek gaan naar de beste alternatieven voor de bestaande huizen. Geen huis of wijk is hetzelfde, daarom zal dit plan en daarbij het proces overal een verschillen.

Wanneer je van het aardgas af gaat, hangt af van jouw gemeente en jouw wijk. Dit proces zal meerdere jaren duren en moet uiteindelijk in 2050 afgerond zijn. Uiterlijk in 2021 moet elke gemeente een plan af hebben waarin staat welke wijken wanneer van het gas afgaan. En welk alternatief daar het beste of meest haalbaar lijkt. In sommige gevallen zal dat een collectief alternatief zijn zoals een warmtenet. In andere wijken zal men gaan voor een meer individuele aanpak waarbij alle huizen overgaan naar elektrisch verwarmen. Veel onduidelijkheid dus nog. Toch kun je als huiseigenaar al wel stappen zetten. Stappen die jouw energierekening verlagen en die je meer comfort opleveren. Stappen die zinvol zijn, ongeacht het alternatief waar jouw gemeente straks voor kiest.

Wat ‘moet’ ik doen?

Op dit moment ben je nog niet verplicht iets te doen. Maar het mag wel en het is ook heel gunstig voor de energierekening, want aardgas zal steeds duurder worden. Dus alles wat je bespaart, is alvast meegenomen. Over een tijd zal aardgas niet meer gebruikt worden en zullen we andere manieren gebruiken om te verwarmen. Nu al meedenken over gasloos wonen én actie ondernemen kan aantrekkelijk zijn voor jou. Al is het alleen al omdat je geld bespaart en in veel gevallen ook nog eens een huis krijgt dat comfortabeler wordt. Bovendien brengt een duurzamer huis bij verkoop meer geld op dan een huis waar nog niets is gedaan om energie te besparen.

Dit is wat je al wel kan doen:

Kook met de deksel op de pan, zet de thermostaat een graadje lager, zorg dat er geen bank of gordijnen voor de verwarming staan/hangen, zet apparaten niet op stand-by, zet die oude koelkast in de garage alleen aan als het echt nodig is, enzovoorts.
Het zijn soms kleine dingetjes, maar samen kun je met al die kleine dingetjes echt veel besparen op je jaarlijkse energierekening. Klik hier voor meer tips: https://www.duurzaamthuistwente.nl/duurzame-mogelijkheden/bespaartips/

Deze investering verdien je vaak binnen een aantal jaren al terug. Vloerisolatie zorgt voor meer wooncomfort omdat de vloer minder koud aanvoelt en warmte niet meer weglekt via de bodem of kruipruimte.

Om zo weinig mogelijk warmte te verliezen is het verstandig je dak te isoleren. Warmte stijgt altijd op, het zou zonde zijn als deze warmte via het dak weer verdwijnt. Een andere optie is het isoleren van de verdiepingsvloer. Dit is vaak goedkoper en soms minder ingrijpend qua werkzaamheden.

Ook via de muren verdwijnt veel warmte. Isoleer ze dus! Veel van de huizen gebouwd tussen 1920 en 1976 hebben een spouwmuur die nog niet geïsoleerd is. Oudere huizen hebben vaak geen spouw, maar ook die muren kun je isoleren door aan de buiten-of binnenkant een extra laag isolatie aan te brengen.

Ook door je oude enkel glas-ramen te vervangen voor modern dubbel (HR++-glas) verhoog je je wooncomfort en bespaar je energie.

De hoeveelheid aardgas die je jaarlijks gebruikt voor koken is relatief klein, maar als je toch nu al helemaal van het aardgas af wil of als je op het punt staat om een nieuwe keuken te nemen, kies dan al voor een inductiekookplaat. Het is niet alleen energiezuiniger, het is ook sneller, veiliger en makkelijk schoon te maken.

Zon en wind zijn eeuwige energiebronnen die geen vervuiling opleveren. Schone energie, door je eigen zonnepanelen opgewekt, kun je direct gebruiken in je eigen huis.

Om zonder aardgas te verwarmen, is het gebruik van een warmtepomp een duurzame oplossing. Deze warmtepomp loopt op elektriciteit die je bijvoorbeeld opwerkt met je eigen zonnepanelen.

Kun of wil je geen duurzame maatregelen treffen aan jouw huis, maar wil je wel een bijdrage leveren voor een beter klimaat? Stap dan over naar een leverancier van groene energie. De consumentenbond checkt elk jaar samen met Green Peace wie de echte groene leveranciers zijn: https://www.consumentenbond.nl/energie-vergelijken/de-groenste-energieleverancier

Zijn er subsidies?

Er zijn verschillende mogelijkheden van subsidies en financiële regelingen.

Bekijk hier een compleet overzicht.