Zonnepanelen2019-04-30T09:34:01+01:00

Duurzame aanpassingen
Zonnepanelen

terug
Download factsheet Zonnepanelen

We klagen vaak over het Nederlandse weer, maar ook hier schijnt meer dan genoeg zon voor zonnepanelen! Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit. Wil je een lagere energierekening en jouw eigen stroom opwekken? Maak dan gebruik van de zon en neem zonnepanelen.

Hieronder geven we je antwoord op vragen als; Is mijn huis geschikt voor zonnepanelen, wat kost zoiets en wat levert het me op, is er subsidie en wat zijn bijzonderheden waar ik op moet letten?

Zonnepanelen, omvormer en meterkast; samen 1 systeem

Zonnepanelen worden ook wel PV-panelen genoemd. Dit komt van het Engelse Photo Voltaic. De panelen zetten zonlicht om in elektriciteit. Ook op bewolkte dagen. De opgewekte elektriciteit is gelijkstroom. In ons elektriciteitsnet zit echter wisselstroom. Daarom plaatsen we tussen de zonnepanelen en de meterkast een omvormer (inverter). Die zet de opgewekte gelijkstroom om naar wisselstroom. De omvormer wordt via de meterkast aangesloten op het elektriciteitsnet in jouw huis. Nu kun je de zonnestroom rechtstreeks gebruiken in huis, of terug leveren aan het elektriciteitsnet als je zelf even minder elektriciteit verbruikt in huis.

Zonnepanelen op schuin dak, plat dak, of op de grond

De meeste zonnepanelen worden op daken geplaatst, op schuine of platte daken. Vaak boven op de dakpannen, maar ook wel geïntegreerd in het dak. Ook zie je wel zonnepaneelinstallaties op de grond.

Onder de dakpannen worden speciale dakhaken geplaatst. Op deze dakhaken worden vervolgens rails gemonteerd. En aan die rails worden weer de zonnepanelen bevestigd. Voor elke rij zonnepanelen is 1 bovenrail en een onderrail nodig.

Zonnepalen vangen de meeste zon als ze in een schuine hoek worden geplaatst. Op een plat dak gebeurt dat door middel van een speciaal metalen frame (extra kosten). Tegen het wegwaaien worden extra gewichten geplaatst (let op draagkracht dak). Je kunt de panelen ook vrij vlak plaatsen en het frame aan de achterkant afdichten zodat er geen wind onder komt. Bij zo’n vlakke plaatsing heb je dus wel iets minder opbrengst; 90% ten opzichte van plaatsing in een hoek van 45°.

Als je zonnepanelen in het dak integreert, steken ze niet boven de dakpannen uit. Deze toepassing zie je wel bij nieuwbouw, of als het dak toch al vervangen moet worden. Sommige mensen vinden dit mooier en het voordeel is dat je minder dakpannen nodig hebt. Je moet het dak onder de panelen natuurlijk wel waterdicht maken, maar daar zijn speciale systemen voor te koop.

Nadeel is dat bij geïntegreerde zonnepanelen de ventilatie onder de panelen minder goed is. Zonnepanelen worden daardoor warmer en de opbrengst kan hierdoor met 10% teruglopen.

Er bestaan ook losse dakpannen met ingebouwde zonnecellen. Mooi, maar wel duurder. En je kunt relatief minder energie opwekken op je dak, omdat dit soort dakpannen slechts voor een deel uit zonnepaneel bestaan.

Soms is het niet mogelijk om zonnepanelen op het dak te plaatsen, bijvoorbeeld omdat er te veel schaduw is, of omdat uw huis een monument is. Dan is het mogelijk om de panelen in de tuin of wei te plaatsen.

Deze optie is altijd duurder, u moet namelijk een fundering/verharding of speciale schroefpalen aanleggen en er is een frame nodig om de panelen te plaatsen. Ook heeft u waarschijnlijk langere kabels nodig om bij de meterkast te komen. Vraag ook na of u een vergunning nodig hebt.

Is mijn dak geschikt?

Controleer of jouw dak geschikt is met de zonnekaart

Ideaal dak

Een ideaal dak heeft een hoek van 30 – 50 graden en is gericht op het zuiden. Is dat niet het geval? Dan wil dat niet zeggen dat jouw dak niet geschikt is, de opbrengst is alleen wat lager. Zo is de opbrengst op een oost- of westdak ongeveer 15% lager en een dak op het noorden scheelt 40% opbrengst. Op een plat dak kan je de panelen in elke gewenste hoek en richting plaatsen.

Mijn dak is niet geschikt wat nu?

Misschien kun je de panelen ergens kwijt op de grond? Bekijk de mogelijkheden. En anders is er bij jou in de buurt misschien wel een plaatselijke energiecoöperatie met een zonnepark of een zogenaamde postcoderoosregeling waar je zonnestroom kan afnemen.

Schaduw (af en toe) aanwezig?

Als één zonnepaneel uit het systeem in de schaduw ligt, kan dit ook de opbrengst van de andere panelen benadelen. Dit omdat zonnepanelen in series aaneen geschakeld zijn. Gelukkig zijn de meeste panelen tegenwoordig standaard uitgerust met zogenaamde bypassdiodes. Zo’n bypassdiode zorgt ervoor dat als er ergens schaduw op de panelen valt dit niet de werking van de andere panelen negatief beïnvloedt. Het beschaduwde paneel doet op dat moment gewoon even niet mee, terwijl de rest van de panelen nog wel werkt.

Een andere oplossing is dat je per paneel een zogenaamde optimizer plaatst. Dit is een klein kastje dat de stroom en spanning van het zonnepaneel in optimale verhouding houdt. Zo wordt de opbrengst van het paneel maximaal benut. Als een deel van het paneel in de schaduw ligt, levert het deel dat nog in de zon ligt wel gewoon stroom. Dit in tegenstelling tot panelen met bypassdiodes; die worden volledig ‘uitgeschakeld’, ook als ze maar voor een deel in de schaduw liggen.

Verder is het ook nog mogelijk om bij elk paneel een eigen (micro-) omvormer te plaatsen. Elk paneel vormt zo een kleine aparte installatie an sich. Je hebt dan niet meer 1 centrale omvormer nodig.

Mirco-omvormers zijn meestal wel duurder dan optimizers. Maar je moet in geval van de optimizers nog wel gewoon één centrale omvormer plaatsen. Dat hoeft niet meer als je micro-omvormers bij de panelen hebt. Voordeel van dit systeem is dat je (veel) zonnepanelen kan bijplaatsen, zonder dat de centrale omvormer de beperkende factor is.

Zonnepanelen in verschillende kleuren en maten

Veel zonnepanelen in Nederland zijn gemaakt van zogenaamd monokristallijn silicium. Deze panelen zijn zwart. Maar er zijn ook donkerblauwe panelen, gemaakt van polykristallijn silicium. De opbrengst van deze 2 soorten panelen is vrijwel gelijk. Dus kies wat jij het mooist vindt. De blauwe panelen zijn meestal iets goedkoper.

Er zijn ook panelen in andere kleuren, zoals brons of groen. Maar de opbrengst van deze panelen is 1/10 tot ¼ lager dan de blauwe of zwarte panelen. Bovendien zijn ze aanzienlijk duurder.

Vergunning nodig?

Komen de panelen op een schuin of plat dak, en is jouw huis geen monument of beschermd stadsgezicht, dan heb je geen vergunning nodig. Je moet je wel aan een aantal regels houden.
Zo moeten de zonnepanelen evenwijdig aan het dakvlak worden gemonteerd en mogen ze nergens buiten het dak uitsteken. Bij schuin geplaatste panelen op een plat dak geldt ook nog dat je de panelen niet helemaal tot aan de dakrand mag plaatsen. De panelen moeten even ver uit de rand blijven als de afstand van het bovenste punt van de panelen tot het platte dak. Dus hoe schuiner de panelen worden geplaatst, hoe hoger het bovenste punt en hoe verder je uit de dakrand moet blijven.

Wil je zonnepanelen op een monument leggen, of op een huis dat in ‘beschermd stadsgezicht’ staat? Dan moet je een vergunning aanvragen. Ook wanneer je panelen op een frame in de tuin wilt plaatsen, moet je langs bij de gemeente. Vaak wordt zo’n constructie gezien als bouwwerk en heb je een bouwvergunning nodig. Er zijn ook gemeenten waar je geen vergunning hoeft aan te vragen. Informeer even bij jouw eigen gemeente.

Hoeveel een zonnepaneel opbrengt, hangt van verschillende dingen af. Bijvoorbeeld het vermogen van het paneel (hoe krachtig is het paneel), de positie (link naar tekst over ideale dak hierboven?) ten opzichte van de zon en ook de hoeveelheid zonuren. Gemiddeld genomen houden we dit aan:

Een zonnepaneelsysteem van 4 zonnepanelen (van elk 250 Wp) heeft ongeveer een vermogen van 1 kWp (kiloWattpiek). Hiermee produceert dit zonnepaneelsysteem per jaar zo’n 850-900 kWh.

Dus als uw jaarlijkse elektriciteitsverbruik 3.400 kWh is (een gemiddeld Nederlands gezin), dan heeft u ongeveer 16 zonnepanelen nodig.

Meestal geeft de installateur de garantie dat de panelen 25 jaar blijven werken. Maar de praktijk laat zien dat panelen ook wel 30 à 40 jaar mee gaan. Zonnepanelen verliezen soms als ze ouder worden iets van hun werking; na 25 jaar zou dit nog minimaal 80% zijn van hun oorspronkelijke vermogen.

Bij omvormers gaat men er veelal van uit, dat die na een jaar of 15 een keer defect kunnen raken. Ze kunnen tegenwoordig vaak ook wel gerepareerd worden.

Nee. De regen spoelt ze wel schoon. Men raadt aan om panelen die (bijna) plat liggen, wel 1 keer per jaar schoon te (laten) maken. Doe dit dan met gedemineraliseerd water.

Wat kost het en wat brengt het op?

Let op: de getallen hieronder zijn gemiddelden

Kosten

De afgelopen jaren is de prijs van zonnepanelen gehalveerd. De meeste offertes geven je niet een prijs per zonnepaneel, maar een prijs per geïnstalleerde Wattpiek (het vermogen van de panelen). Ruwweg kan gerekend worden met kosten (excl. BTW) van € 0,80 (goedkope panelen zelf monteren) – € 1,20 (gerenommeerd merk gemonteerd) per Wattpiek. En 1 kiloWattpiek is het vermogen van zo’n 4 zonnepanelen; dus bijbehorende kosten tussen de € 800-1.200.

Over het algemeen geldt trouwens; hoe meer zonnepanelen, hoe relatief goedkoper de totale installatie is! Dus dan komt de gemiddelde prijs per geïnstalleerde Wattpiek al onder de bovengenoemde € 1.20 uit.

Een gemiddeld Nederlands gezin verbruikt per jaar 3.400 kWh aan elektriciteit.

Wil je dit volledig opwekken met de zon dan heb je zo’n 16 panelen nodig. De kosten hiervan zijn grofweg € 5.800 (inclusief BTW). Bij de belastingdienst kun je vrijwel de volledige BTW terugvragen. Hierdoor komen de uiteindelijke kosten neer op ongeveer € 4.800.

Na een jaar of 15 moet waarschijnlijk de omvormer worden vervangen of gerepareerd. Houd voor een nieuwe omvormer een bedrag van € 500 – € 1.000 aan. Reparatie is natuurlijk goedkoper.


Opbrengsten

Zonnepanelen kosten niet alleen geld, ze leveren ook nog geld op. Jouw energierekening wordt immers (veel) lager. Alles wat je zelf opwekt, hoef je niet meer van het elektriciteitsnet af te nemen. Gemiddeld wordt met een terugverdientijd van ca. 7 jaar gerekend. Als huiseigenaar is investeren in zonnepanelen vier keer zo rendabel als het geld op een spaarrekening zetten. Bovendien laten verschillende onderzoeken zien dat huizen met zonnepanelen sneller verkocht worden en ook nog eens tegen een hogere prijs.

Salderen

Soms produceren de zonnepanelen meer dan je zelf verbruikt. Geen probleem, deze stroom gaat vanzelf het elektriciteitsnet in. Bij een tekort, wordt automatisch uit het net aangevuld. Daar merk je allemaal niets van.

Salderen betekent dat de stroom die je in een jaar tijd aan het net levert en de stroom die je in datzelfde jaar van het net afneemt, met elkaar worden verrekend. Neem je meer af dan je terug levert, dan betaal je alleen voor dat deel dat jij afneemt.

Maar lever je meer ààn het net dan je afneemt, dan is er een beperking. De vergoeding voor het ‘overschot’ dat je terug levert, is veel lager. Afhankelijk van het energiebedrijf is dat 5-12 cent/kWh. De salderingsregeling is in 2017 geëvalueerd en wordt in 2020 aangepast. Lees hier meer over de salderingsregeling.

Is het veel gedoe zonnepanelen (laten) installeren?

De werkzaamheden vinden aan de buitenkant van het dak plaats. En natuurlijk moet er een verbinding naar de meterkast worden gemaakt. Het zonnepanelensysteem krijgt een eigen groep in de meterkast. Het bedrijf dat bij jou de panelen komt installeren, kijkt van te voren of er nog een groep in de meterkast over is. Een professioneel bedrijf zal ongeveer een dag bezig zijn.

Zelf plaatsen kan natuurlijk ook. Je moet in ieder geval een handige klusser zijn en geen last hebben van hoogtevrees. Bovendien moet de installatie aangesloten worden op de meterkast. Dat is niet voor iedereen weggelegd. Het werken op een schuin dak brengt extra risico’s met zich mee. Zo weegt een zonnepaneel zo’n 18-25 kilo en dat moet wel allemaal het dak op getild worden.

Waar moet ik op letten?

  • Is de dakconstructie sterk genoeg voor het extra gewicht? Een paneel weegt ongeveer 18-25 kilo.
  • Waar is plaats voor de omvormer (let op: voldoende koeling nodig en licht gebrom hoorbaar overdag) en hoe kan de kabel naar de meterkast lopen?
  • Kunnen er meerdere strings (= set van aaneen geschakelde panelen) aan gesloten worden op één omvormer?
  • Is er in de meterkast ruimte voor een eventuele extra groep (anders extra kosten)?
  • Schaduw van schoorstenen, ontluchtingspijpjes, bomen? En zo ja, wanneer? (‘s ochtends vroeg of ’s avonds laat; in de winter is minder erg dan midden overdag in de zomer).
  • Hoe kan de opbrengst afgelezen worden: op de omvormer, via de computer of via een app (denk aan evt. noodzakelijke netwerkaansluiting en/of wifi).
  • De opbrengst van de panelen loopt iets terug, als de panelen warm worden. Zorg dus voor voldoende ventilatiemogelijkheid aan de achterkant. In het dak weg gebouwde panelen (optisch mooier) worden iets minder goed gekoeld en hebben daarom dus een wat lagere opbrengst!
  • Hoewel energiebedrijven vaak stellen dat je een andere meter moet hebben, is dat wettelijk gezien (nog) niet noodzakelijk. Ouderwetse meters zijn over het algemeen wél geschikt; alleen oude meters die NIET kunnen terugdraaien, zijn niet geschikt voor zonnepanelen. Is jouw oude meter niet geschikt, neem dan contact op met de netbeheerder.

Wat te doen na plaatsing

  • Meld de zonnepanelen aan op https://www.energieleveren.nl/
    Dat is nodig zodat je ook een vergoeding ontvangt voor de stroom die je terug levert. En verder willen de netbeheerders graag weten waar zonnepanelen zijn, zodat ze daar rekening mee kunnen houden in het beheer van het elektriciteitsnet.
  • Meld de zonnepanelen aan bij de verzekeringsmaatschappij van jouw opstalverzekering. Vaak vallen jouw zonnepanelen wel onder de verzekering, maar de exacte voorwaarden verschillen per maatschappij.
  • Vergeet niet om de BTW terug te vragen bij de belastingdienst. Misschien doet de installateur dit al voor jou.
    Klik hier en lees onze bericht over BTW terugvragen